loading...
PHẦN I - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý
Hô hấp là gì
Hô hấp là tập họp những quá trình, trong đó cơ thể lấy ôxi từ bên ngoài vào để ôxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO2 ra ngoài. 

Hô hấp bao gồm hô hấp ngoài và hô hấp trong



 Hô hấp là:: 
Cơ thể    <--O2, CO2-->    Môi trường
 ở nước: mang
ở cạn: phổi, da, ống khí
Bề mặt trao đổi khí
Bề mặt trao đổi khí là nơi tiếp xúc và trao đổi khí giữa môi trường và tế bào của cơ thể
Bề mặt trao đổi khí quyết định hiệu quả trao đổi  khí.
5 Đặc điểm bề mặt trao đổi khí:
- Diện tích bề mặt lớn.
- Mỏng và luôn ẩm ướt.
- Có rất nhiều mao mạch.
- Có sắc tố hô hấp.
- Có sự lưu thông khí
 Nguyên tắc trao đổi khí: khuếch tán.

  1. Các hình thức hô hấp
Căn cứ vào bề mặt hô hấp có thể chia thành 4 hình thức hô hấp:
1.     Hô hấp qua bề mặt cơ thể
-        Động vật đơn bào hoặc đa bào có tổ chức thấp như: ruột khoang, giun tròn, giun dẹp có hình thức hô hấp qua bề mặt cơ thể
Ví dụ: giun đất, con đĩa… (hô hấp qua da)
2.     Hô hấp bằng hệ thống ống khí
-        Gặp ở côn trùng. Bao gồm nhiều hệ thống ống nhỏ, phân nhánh tiếp xúc với tế bào của cơ thể và thông ra ngoài nhờ các lỗ thở.
3.     Hô hấp bằng mang
-        Mang là cơ quan hô hấp thích nghi với môi trường nước của cá, thân mềm, chân khớp
+       Miệng và nắp mang đóng mở nhịp nhàng làm cho dòng nước chảy 1 chiều và liên tục từ miệng qua khe mang
+       Dòng máu trong mao mạch chảy song song và ngược chiều với dòng nước chảy qua mang
4.     Hô hấp bằng phổi
-        Phổi là cơ quan hô hấp của động vật sống trên cạn: bò sát, chim, thú.
+       Thú: khoang mũi à hầu à khí quản à phế quản
+       Lưỡng cư: hô hấp bằng da và phổi
+       Chim: hô hấp bằng phổi và hệ thống túi khí

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC KIỂU HÔ HẤP

Kiểu hô hấp
Đặc điểm
Đại diện
Hô hấp qua bề mặt cơ thể
+ Chưa có cơ quan hô hấp
+ Chất khí được trao đổi trực tiếp qua bề mặt cơ thể ẩm ướt
Giun đất
Hô hấp bằng hệ ống khí

+ Cơ quan hô hấp là hệ thống ống khí
+ Chất khí trao đổi trực tiếp giữa tế bào với các ống nhỏ nhất
Côn trùng
Hô hấp bằng mang
+ Cơ quan hô hấp là mang
+ Trao đổi khí diễn ra giữa các phiến mang với môi trường nước
Hô hấp bằng phổi
+ Cơ quan hô hấp là phổi
+ Trao đổi khí diễn ra ở  các phế nang
Động vât: lưỡng cư, bò sát, chim, thú, người

SO SÁNH TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT
- Giống nhau: Đều là quá trình lấy ôxi từ ngoài vào cung cấp cho quá trình ôxi hoá các chất trong tế bào, tạo năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải khí cacbonnic ra khỏi cơ thể dựa trên sự khuếch tán và thẩm thấu các chất khí, bao gồm hô hấp ngoài và hô hấp trong.
- Khác nhau :
Nội dung
Thực vật
Động vật
Con đường vận chuyển
Khuếch tán qua khoảng gian bào
Máu
Bộ phận thực hiện TĐK giữa cơ thể và môi trường
Chưa có cơ quan chuyên biệt.
Trao đổi khí qua khí khổng và biểu bì
Có cơ quan chuyên biệt.
Trao đổi khí qua: da, mang, phổi
Cơ chế thực hiện
Thụ động
Chủ động, được điều hoà bằng thần kinh và thể dịch

PHẦN II - HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 1.   Hãy liệt kê các hình thức hô hấp của động vật ở nước và ở cạn?
TRẢ LỜI:
Có 4 hình thức hô hấp: Hô hấp qua bề mặt cơ thể, hô hấp bằng hệ thống ống khí, hô hấp bằng mang và hô hấp bằng phổi.
-        Động vật sống dưới nước hô hấp bằng mang và qua bề mặt cơ thể.
-        Động vật sống trên cạn hô hấp bằng phổi, hệ thống ống khí và qua bề mặt cơ thể. Một số động vật có vú thích nghi với môi trường sống dưới nước như cá heo, cá voi vẫn hô hấp bằng phổi. Sau vài chục phút trong nước, chúng phải ngoi lên mặt nước để hít thở không khí
Câu 2. Sự trao đổi khí với môi trường xung quanh ở động vật đơn bào và động vật đa bào có tổ chức thấp (vd thủy tức) được thực hiện như thế nào?
TRẢ LỜI:
-        Động vật đơn bào trao đổi khí qua màng tế bào. Động vật đa bào có tổ chức thấp trao đổi khí qua bề mặt cơ thể. Khí O2 khuếch tán vào cơ thể và CO2 khuếch tán từ trong cơ thể ra ngoài là do có chênh lệch về phân áp O2 và CO2. Quá trình chuyển hoá bên trong cơ thể luôn luôn tiêu thụ O2 là cho phân áp O2 trong tế bào thấp hơn ngoài cơ thể. Quá trình chuyển hoá bên trong cơ thể cũng liên tục sinh ra CO2 làm cho phân áp CO2 trong tế bào luôn cao hơn bên ngoài môi trường cơ thể.
Câu 3. Sự trao đổi khí với môi trường xung quanh ở côn trùng, cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú được thực hiện như thế nào?
TRẢ LỜI:
-        Côn trùng: trao đổi bằng hệ thống ống khí… Bao gồm nhiều hệ thống ống nhỏ, phân nhánh tiếp xúc với tế bào của cơ thể và thông ra ngoài nhờ các lỗ thở.
-        Cá: trao đổi khí qua mang…Miệng và nắp mang đóng mở nhịp nhàng làm cho dòng nước chảy 1 chiều và liên tục từ miệng qua khe mang. Dòng máu trong mao mạch chảy song song và ngược chiều với dòng nước chảy qua mang
-        Lưỡng cư: trao đổi khí qua da và qua phổi… Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể được thực hiện nhờ hiện tượng khuếch tán 
-        Chim: hô hấp bằng phổi và hệ thống túi khí…
-        Thú: khoang mũi à hầu à khí quản à phế quản…
Câu 4.Tại sao bề mặt trao đổi khí của chim, thú phát triển hơn của lưỡng cư và bò sát
TRẢ LỜI:
-        Vì nhu cầu trao đổi khí ở chim và thú cao hơn ở lưỡng cư và bò sát. Chim và thú là động vật hằng nhiệt nên cần năng lượng để giữ cho thân nhiệt ổn định. Hơn nữa, chim và thú hoạt động tích cực nên nhu cầu về năng lượng cao hơn. Vì vậy, bề mặt trao đổi khí của chim và thú phát triển hơn của lưỡng cư và bò sát để đáp ứng đủ nhu cầu trao đổi khí.
Câu 5. Hô hấp là gì? Phân biệt giữa hô hấp ngoài và hô hấp tế bào?
TRẢ LỜI:
-        Hô hấp là tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy O2 từ bên ngoài vào để oxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO2 ra ngoài.
-        Hô hấp ngoài là sự trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường ngoài, thông qua bề mặt trao đổi khí như da, mang, phổi …
-        Hô hấp tế bào diễn ra trong tế bào, là sự oxi hóa chất hữu cơ như glucozo và giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống, đồng thời thải COra ngoài. Hô hấp tế bào diễn ra ở ti thể
Câu 6. Mô tả quá trình trao đổi khi ở giun đất. Vì sao khi trời mưa giun đất thường ngoi lên khỏi mặt đất? Nếu bắt giun đất để trên mặt đất khô ráo, giun sẽ nhanh chóng bị chết. Tại sao?
TRẢ LỜI:
-        Giun đất hô hấp bằng da. Da của giun đất mỏng và rất ẩm ướt để cho O2 và CO2 dễ dàng hòa tan rồi khuếch tán vào mạng lưới mao mạch dưới da.
-        Khi trời mưa kéo dài, đất ngập úng, trong đất thiếu oxi, giun đất chui lên khỏi lòng đất để trao đổi khí
-        Nếu bắt giun đất lên mặt đất khô ráo thì chúng không hô hấp được nên sẽ bị chết do O2 và CO2 không khuếch tán được qua da vì da bị khô.
Câu 7. Tại sao mang cá chỉ thích hợp với hô hấp ở dưới nước mà không thích hợp cho hô hấp trên cạn?
TRẢ LỜI:
-        Vì mang chỉ trao đổi khí hòa tan trong nước được lưu chuyển qua mang, do mất lực đẩy của nước nên các phiến mang và cung mang xẹp, dính chặt với nhau thành một khối làm diện tích bề mặt trao đổi khí còn rất nhỏ, mang cá bị khô nên không hô hấp được.
Câu 8. Mô tả quá trình trao đổi khí ở côn trùng. Hô hấp qua bề mặt cơ thể và hô hấp bằng hệ thống ống khí, hình thức nào hiệu quả trao đổi khí cao hơn? Vì sao?
TRẢ LỜI:
-        Hệ thống ống khí được cấu tạo từ những ống dẫn chứa không khí, phân nhánh nhỏ dần đến ống khí nhỏ nhất có chứa dịch tiếp xúc với tế bào của cơ thể để trao đổi khí. Oxi từ không khí hòa tan trong dịch và chuyển vào tế bào, còn CO2 thì ngược lại. Hệ thống ống khí thông ra bên ngoài nhờ các lỗ thở.
-        Hệ thống ống khí vận hành nhờ hoạt động cơ phần bụng có sự phối hợp với việc đóng mở lỗ thở. Không khí đi vào lỗ thở phía trước rồi đi ra lỗ thở ở phía sau.
Hô hấp qua hệ thống ống khí thì có hiệu quả trao đổi khí cao hơn vì:
-        Hô hấp qua hệ thống ống khí có ống khí phân bố đến tận tế bào.
-        Hô hấp qua hệ thống ống khí có thể thực hiện khi môi trường ẩm thấp hay khô, còn hô hấp qua bề mặt cơ thể chỉ thực hiện khi da ẩm ướt.
Câu 9. Để đảm bảo nhận được chức năng hô hấp thì bề mặt trao đổi khí cần có những đặc điểm nào?
TRẢ LỜI:
-       Diện tích bề mặt rộng, ẩm ướt, mỏng: dễ tiếp xúc, dễ khuếch tán.
-       Có sự lưu thông khí tạo sự chênh lệch nồng độ O2 và CO2.
-       Được cung cấp nhiều mao mạch.
-       Có sắc tố hô hấp, kết hợp với O2 làm tăng khả năng vận chuyển O2.

Về trang chính - Inluon.net

0 comments Blogger 0 Facebook

Post a Comment




 
Diem chuan tuyen sinh ©Email: tailieuchogiaovien@gmail.com. All Rights Reserved. Powered by >How to best
Link:Bantintuvan|tailieusupham|khoahocsupham|SKKN hay|Soidiemchontruong|dayvahoctot|diemthivao10hoctrenmobile|tradiemthituyensinh|Travel - Du lịch
Top